นายราเมศ พรหมเย็น รักษาการผู้อำนวยการ สำนักงานอุทยานการเรียนรู้ (สอร.) หรือ TK park กล่าวว่า ความก้าวหน้าทางเทคโนโลยีสารสนเทศเชื่อมโยงผู้คน และก่อให้เกิดการพัฒนาในหลายมิติ เกิดการกระจายของข้อมูล ข่าวสาร ความรู้ และนวัตกรรมใหม่ ซึ่งการเปลี่ยนแปลงในยุคดิจิทัล ได้นำพาโอกาสใหม่และส่งผลให้เกิดการเจริญเติบโตทางเศรษฐกิจและสังคม นอกจากนั้นการเปลี่ยนแปลงทางโครงสร้างของประชากรที่ประเทศไทยจะเข้าสู่สังคมผู้สูงวัยโดยไม่อาจหลีกเลี่ยงได้ ซึ่งมีการคาดการณ์ว่าในปี 2573 ประชากรสูงอายุของไทยมีแนวโน้มเพิ่มขึ้นเป็นร้อยละ 25 ของประชากรทั้งหมด ตลอดจนการเปลี่ยนแปลงทางด้านสภาพแวดล้อมทางธรรมชาติที่ยิ่งจะทวีความรุนแรงเพิ่มขึ้น ปรากฎการณ์ต่างๆ ข้างต้นส่งผลต่อการบริโภคและวิถีชีวิตความเป็นอยู่ ซึ่งเป็นโอกาสและความท้าทายที่สังคมไทยจะต้องเผชิญและต้องปรับตัวให้พร้อมรับกับโอกาสที่จะเข้ามาจากการเปลี่ยนแปลงต่างๆ เหล่านี้
“ในยุคดิจิทัล เทคโนโลยีเข้ามามีบทบาทในการดำเนินชีวิตของประชาชนทุกช่วงวัยตั้งแต่วัยเด็ก วัยทำงานและวัยผู้ใหญ่ ซึ่งมีสมาร์ทโฟนและสมาร์ทดีไวซ์เกือบทุกคน รวมถึงการที่รัฐบาลได้เดินหน้าพัฒนาโครงข่ายอินเทอร์เน็ตความเร็วสูง (บรอดแบนด์) ให้เข้าถึงและครอบคลุมทุกหมู่บ้านในประเทศเพื่อลดช่องว่างในการเข้าถึงแหล่งความรู้และให้สามารถใช้งานได้สะดวกยิ่งขึ้น ซึ่งก่อให้เกิดการพัฒนาในอีกหลายมิติทั้งในด้านการประกอบอาชีพและการเข้าถึงแหล่งเรียนรู้ต่างๆ อาทิเช่น การทำอีคอมเมิร์ซขายสินค้าของชุมชนไปยังตลาดทั้งในและต่างประเทศ การเผยแพร่ความรู้ด้านเกษตรของแต่ละพื้นที่เพื่อพัฒนาผลิตผล เป็นต้น ทั้งหมดนี้สามารถเข้าถึงแหล่งข้อมูล องค์ความรู้ต่างๆ ได้เพียงปลายนิ้ว และสามารถเรียนรู้ได้ทุกที่ทุกเวลา”
ทั้งนี้ จากยุทธศาสตร์ที่รัฐบาลผลักดันและให้ความสำคัญอย่างต่อเนื่อง ในส่วนของยุทธศาสตร์ชาติ 20 ปี ตามแผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติฉบับที่ 12 และ นโยบายสู่ Thailand 4.0 โดยมีเป้าหมายสำคัญในการเสริมสร้างและพัฒนาประชากรให้มีทักษะแห่งศตวรรษที่ 21 ที่สามารถสร้างสรรค์และพัฒนานวัตกรรมใหม่ โดยนำฐานความรู้ทางด้านวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี ตลอดจนนำภูมิปัญญาท้องถิ่นมาต่อยอดพัฒนาเพื่อเพิ่มขีดความสามารถและสร้างโอกาสใหม่ๆ พร้อมยกระดับประเทศสู่การเป็นประเทศพัฒนาแล้ว และมีรายได้ระดับสูงใน 20 ปีข้างหน้า
การดำเนินงานของ TK park ในปี 2560 ได้ขานรับและมีทิศทางมุ่งเน้นในการปลูกฝังนิสัยรักการอ่าน การเรียนรู้ ที่สอดแทรกทักษะแห่งศตวรรษที่ 21 ส่งเสริมเด็กและเยาวชนให้มีทักษะในการคิด วิเคราะห์ และความคิดสร้างสรรค์เป็นพื้นฐานในการพัฒนาไปสู่การเป็นมืออาชีพต่อไปในอนาคต ผ่านกิจกรรมส่งเสริมการอ่าน การเรียนรู้ ในอุทยานการเรียนรู้ต้นแบบทั้งในส่วนกลางและอุทยานการเรียนรู้ของหน่วยงานเครือข่ายในภูมิภาคต่างๆ โดยปรับกระบวนการให้บริการเพื่อตอบโจทย์ยุคดิจิทัลด้วยการเน้นสนับสนุนการเรียนรู้ผ่านช่องทางออนไลน์ของหน่วยงานอย่างเป็นรูปธรรม ทั้งเว็บไซต์ Digital TK, ห้องสมุดออนไลน์ (TK Public Online Library), สร้างสื่อสังคมออนไลน์ (Social Media) เพื่อกระจายองค์ความรู้ที่เป็นประโยชน์สำหรับเด็กและเยาวชนซึ่งเป็นกำลังสำคัญของชาติได้เกิดการเรียนรู้และพัฒนาตนเองได้อย่างสะดวก
“ห้องสมุดออนไลน์ (TK Public Online Library) มีหนังสือทั้งในและต่างประเทศ รวมทั้งองค์ความรู้ประเภทต่างๆ และสารพันบันเทิง รวมทั้งรูปแบบมัลติมีเดีย ให้สัมผัสมากกว่า 10,000 เล่ม ปัจจุบันมีสมาชิกรวม 23,000 คน มีปริมาณการยืมอ่านรวม 70,000 ครั้งตั้งแต่เปิดให้บริการตลอด 1 ปีกว่า เพื่อกระจายองค์ความรู้ที่เป็นประโยชน์สำหรับเด็กและเยาวชนได้เรียนรู้และพัฒนาตนเองได้อย่างสะดวกไม่น้อยกว่า 16 ล้านคน” นายราเมศ พรหมเย็น กล่าวเพิ่มเติม
นอกจากนี้ทางด้านการพัฒนาโครงสร้างพื้นฐานทางปัญญาได้ร่วมมือกับหน่วยงานเครือข่ายระดับท้องถิ่น เพื่อขยายโอกาสและลดความเหลื่อมล้ำในการเข้าถึงองค์ความรู้ใหม่ให้กับเด็ก เยาวชน และประชาชนได้ครอบคลุมทั่วประเทศ ปัจจุบันอุทยานการเรียนรู้ของหน่วยงานเครือข่ายที่เปิดให้บริการอย่างเป็นรูปธรรมแล้ว 19 แห่ง และในปีงบประมาณ พ.ศ. 2560 นี้ มีกำหนดเปิดให้บริการใหม่อย่างน้อย 2 แห่งที่สำคัญ ได้แก่ 1) อุทยานการเรียนรู้ปัตตานี ซึ่งมีขนาดใหญ่ที่สุดในประเทศไทย เป็นความร่วมมือกับศูนย์อำนวยการบริหารจังหวัดชายแดนภาคใต้ (ศอ.บต.) และเทศบาลเมืองปัตตานี 2) อุทยานการเรียนรู้นครราชสีมา (TK Square Korat) ซึ่งเป็นความร่วมมือกับเทศบาลนครนครราชสีมา เป็นต้น โดยอุทยานการเรียนรู้ของหน่วยงานเครือข่ายที่เปิดให้บริการแล้วนั้นจะกำหนดให้มีการเชื่อมโยงระบบห้องสมุดอัตโนมัติ ระบบฐานข้อมูลหนังสือและสื่อการเรียนรู้ต่างๆ เข้ากับอุทยานการเรียนรู้ต้นแบบเพื่อที่ผู้เข้าใช้บริการของ TK park เครือข่ายสามารถสืบค้นและนำไปศึกษาได้อย่างสะดวก
นายนิธิพัฒน์ สมสมาน นายกสมาคมผู้ประกอบการแอนิเมชั่นและคอมพิวเตอร์กราฟิกส์ไทย (TACGA) หนึ่งภาคีเครือข่าย กล่าวเสริมว่า อุตสาหกรรมดิจิทัล คอนเทนต์เป็นประเภทอุตสาหกรรมแห่งความคิดสร้างสรรค์ที่กำลังเป็นกระแสปัจจุบัน ที่มีแนวโน้มที่จะสร้างรายได้เข้าสู่ประเทศได้มหาศาลอย่างต่อเนื่อง เราเองจึงมีความจำเป็นที่จะพัฒนาบุคลากรที่มีคุณภาพเข้าสู่อุตสาหกรรมอย่างต่อเนื่องเช่นกัน เพื่อรองรับการเติบโตของภาคอุตสาหกรรมเองรวมไปถึงการสร้างโอกาส การสร้างรายได้เพื่อก้าวสู่การเป็นผู้ประกอบการด้านนี้ของคนรุ่นใหม่ ซึ่งความร่วมมือกับ TK park ทั้งที่ผ่านมาและจากนี้ไปนับเป็นการบูรณาการทั้งระบบอย่างแท้จริง ด้วยการวางแผนงานความร่วมมือตั้งแต่ต้นน้ำถึงปลายน้ำ กล่าวคือ การจัดกิจกรรมอบรมที่ได้รับเกียรติจากวิทยากรระดับโลกอย่างต่อเนื่อง และมีการส่งเสริมให้ใช้แหล่งเรียนรู้ของ TK park ในการค้นหาข้อมูลประกอบการเรียนรู้รวมถึงอำนวยความสะดวกด้านสถานที่และอุปกรณ์เป็นอย่างดี ไปจนถึงการจัดกิจกรรมเพื่อเป็นเวทีแสดงผลงานอย่างเป็นรูปธรรมของการอบรมนำไปสู่การพบปะของสตูดิโอมืออาชีพในการจ้างงานหรือร่วมงานกันตามความเหมาะสมในนามกิจกรรม TK แจ้งเกิด
ด้าน ดร.ศรีดา ตันทะอธิพานิช กรรมการและเลขานุการ มูลนิธิอินเทอร์เน็ตร่วมพัฒนาไทย กล่าวเพิ่มเติมว่า มูลนิธิฯ มีความร่วมมือกับ TK park ในการส่งเสริมการเรียนรู้ในยุคดิจิทัล โดยเน้นการปลูกฝังสร้างความตระหนักในการเข้าถึงสื่อออนไลน์อย่างมีวิจารณญาณ ผ่านกิจกรรมการอบรมและประกวดการผลิตสื่อในรูปแบบต่างๆ มาอย่างต่อเนื่อง โดยเปิดโอกาสให้นิสิต นักศึกษา และบุคลากรทางการศึกษาทั่วประเทศได้เรียนรู้และผลิตสื่อมัลติมีเดีย โดยผลงานที่ได้รับคัดเลือกจะได้ถ้วยพระราชทานและนำทูลเกล้าฯ ถวายสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี เพื่อทรงใช้ในโครงการพระราชดำริเพื่อการศึกษาหรือโครงการอื่นตามที่จะทรงมีพระราชวินิจฉัยต่อไป
ทางด้าน ดร.พลภัทร์ อุดมผล ผู้อำนวยการฝ่ายพัฒนาธุรกิจ บริษัท อุ๊คบี จำกัด ซึ่งเป็นอีกหนึ่งภาคีเครือข่ายที่ได้ร่วมพัฒนาระบบห้องสมุดออนไลน์สาธารณะแห่งแรกให้กับ TK park กล่าวว่า ปัจจุบันเรียกได้ว่าโฉมหน้าของสื่อได้เปลี่ยนไปอย่างสิ้นเชิงแล้ว สะท้อนจากสถิติการเสพสื่อกระแสหลักมาเป็นการใช้เวลากับสื่อออนไลน์มากขึ้นอย่างเห็นได้ชัดเจน ซึ่งเป็นเครื่องยืนยันได้ว่าโลกเข้าสู่ยุคดิจิทัลอย่างเต็มตัว ดังนั้น การพัฒนาสื่อการเรียนรู้ในยุคดิจิทัล ให้เป็นรูปแบบอีบุ๊ค และแพลตฟอร์มรูปแบบต่างๆ เพื่อให้สอดคล้องกับพฤติกรรมของผู้บริโภค โดยเฉพาะยุค Gen Y , Z ที่เติบโตมากับเทคโนโลยี ทั้งนี้ ด้วยคลังความรู้จากสื่อทั้งในและต่างประเทศของ TK park เองที่ได้รวบรวมไว้ให้บริการนั้นถือได้ว่ามากและใหญ่ที่สุดแล้วที่สำคัญมีไว้เพื่อทุกคนโดยเฉพาะ ฉะนั้น เมื่อได้รับพัฒนาให้สามารถเข้าถึงได้ในรูปแบบดิจิทัลจะเป็นประโยชน์กับทุกวัยอย่างมาก เนื่องจากจะไม่มีข้อจำกัดในการเรียนรู้ทั้งเงื่อนไขเรื่องเวลาและสถานที่
คุณวิภว์ บูรพาเดชะ บรรณาธิการบริหารนิตยสารแฮพเพนนิ่ง นิตยสารยอดนิยมในวันที่ต้องปรับตัวตามกระแสยุคดิจิทัลที่ส่งผลกระทบอย่างเลี่ยงไม่ได้ต่ออุตสาหกรรมสิ่งพิมพ์ กล่าวถึง บทบาทที่ได้ร่วมกับ TK park มาตลอดนั้นจะเป็นรูปแบบการร่วมจัดกิจกรรมอบรมเยาวชนนักเขียน ภายใต้โครงการ TK แจ้งเกิด เพื่อพัฒนาทักษะด้านการเขียน โดยทั้งนี้ ด้วยการเข้ามาของยุคดิจิทัล ในวันที่หนังสือและสื่อเดิมถูกเข้ามาแทนที่ด้วยสื่อออนไลน์ จะเน้นการทำความเข้าใจเพื่อการปรับตัวของผู้เขียน ด้วยการชูการสร้างเนื้อหา (Content) อย่างไรให้ตอบโจทย์กลุ่มเป้าหมายและมีความงดงามทางวรรณศิลป์ถือเป็นเอกลักษณ์สำคัญดึงดูดความสนใจ
คุณณทิตา ทรัพย์สินวิวัฒน์ เยาวชนจากโครงการสร้างสรรค์สื่อ TK Teen จากจุดเริ่มต้นสู่ปัจจุบันได้เติบโตเป็นบุคลากรที่สำคัญในวงการสื่อสารมวลชนด้วยบทบาทที่หลากหลาย ทั้งผู้ดำเนินการรายการโทรทัศน์และอาจารย์ผู้ถ่ายทอดองค์ความรู้จากรุ่นสู่รุ่น กล่าวว่า ยุคดิจิทัลมีการเปลี่ยนโฉมวงการสื่อโดยปัจจุบันผู้บริโภคเองสามารถผลิตและเป็นสื่อได้ด้วยตนเองแล้ว การสร้างสรรค์สื่อโดยเฉพาะผู้ที่ประกอบอาชีพจำเป็นต้องปรับตัวและการหาข้อมูล การเข้าถึงแหล่งข้อมูล รวมถึงการเลือกใช้เครื่องมือที่เหมาะสมจะช่วยสร้างสื่อได้มีประสิทธิภาพ
อนึ่ง TK park มีความมุ่งมั่นและเป้าหมายในการดำเนินงานเพื่อพัฒนาประชากรของประเทศไทย ให้มีศักยภาพพร้อมรับการเปลี่ยนแปลงและความท้าทาย เพื่อหาโอกาสใหม่ในโลกยุคดิจิทัล ซึ่งมีระบบนิเวศน์แห่งการเรียนรู้ที่เอื้อต่อการเรียนรู้ตลอดชีวิตของเด็ก เยาวชน และประชาชนทั่วไปให้สามารถเข้าถึงแหล่งความรู้ได้อย่างสะดวก ทุกที่ ทุกเวลา โดยในส่วนขององค์กรและบุคลากรของ TK park ในฐานะผู้บริหารจัดการองค์ความรู้ในยุคดิจิทัลมีการปรับเปลี่ยนทั้งกระบวนการทำงานและการสร้างสรรค์โครงการหรือกิจกรรมเพื่อพัฒนาสู่การให้บริการประชาชนภายใต้แนวคิด “การเรียนรู้ในยุคดิจิทัล” หรือ “Learning in Digital Age” ตามนโยบาย Thailand 4.0
