กรมการขนส่งทางราง (ขร.) เร่งดำเนินกระบวนการจัดทำกฎหมายลำดับรองภายใต้ พระราชบัญญัติการขนส่งทางราง พ.ศ. 2568 เพื่อเตรียมความพร้อมรองรับการมีผลใช้บังคับของกฎหมายแม่บทในวันที่ 27 มีนาคม 2569 มุ่งเน้นการวางรากฐานการกำกับดูแลกิจการขนส่งทางรางให้มีความเรียบร้อย ปลอดภัย และสร้างความเป็นธรรมแก่ทุกภาคส่วน

กฎหมายลำดับรองถือเป็นกลไกสำคัญในการนำบทบัญญัติแห่งกฎหมายไปสู่การปฏิบัติ โดยทำหน้าที่เป็นเครื่องมือในการกำกับดูแลมาตรฐานความปลอดภัย การเชื่อมต่อโครงข่าย ตลอดจนการคุ้มครองสิทธิของผู้โดยสารและผู้ใช้บริการ จากการประชุมหารือและรับฟังความคิดเห็นร่วมกับหน่วยงานภาครัฐ เอกชน และภาคประชาชนที่ผ่านมา กรมการขนส่งทางรางได้กำหนดสาระสำคัญครอบคลุมหลายมิติ อาทิ การอนุญาตประกอบกิจการ การเชื่อมต่อรางและการจัดสรรความจุ ตารางเดินรถ และเส้นทาง ผู้ประจำหน้าที่ การจดทะเบียนรถขนส่งทางราง การคุ้มครองผู้โดยสารและผู้ใช้บริการ มาตรฐาน ข้อกำหนดความปลอดภัย และการสอบสวนอุบัติเหตุ การกำหนดอัตราค่าโดยสารและค่าบริการอื่น ๆ การดำเนินการที่เกี่ยวข้องกับหน่วยงานของรัฐ เป็นต้น

เพื่อให้กระบวนการตรากฎหมายมีความครบถ้วนและสอดคล้องกับความต้องการของทุกภาคส่วน กรมการขนส่งทางรางได้ดำเนินการเปิดรับฟังความคิดเห็นผ่านระบบกลางทางกฎหมายและช่องทางของกรมฯ โดยมีความคืบหน้าดังนี้

1. ร่างกฎหมายที่ดำเนินการรับฟังความคิดเห็นของประชาชนแล้วเสร็จ จำนวน 2 ร่าง (ระหว่างวันที่ 6 ก.พ.69 – 22 ก.พ.69) ได้แก่

ร่างกฎกระทรวงยกเว้นค่าธรรมเนียมเกี่ยวกับการประกอบกิจการขนส่งทางราง พ.ศ. .... 
เป็นร่างกฎหมายที่อาศัยฐานอำนาจตามมาตรา 4 ถูกร่างมาเพื่อลดต้นทุนด้านการขนส่ง และสร้างขีดความสามารถในการแข่งขันให้กับผู้ประกอบกิจการขนส่งทางรางทุกราย อีกทั้งเป็นการส่งเสริมให้มีการประกอบกิจการขนส่งทางรางในประเทศมากขึ้น

ร่างกฎกระทรวงกำหนดหลักเกณฑ์และเงื่อนไขการประกันความเสียหายที่เกิดขึ้นแก่ชีวิตและร่างกายของผู้โดยสารและผู้ใช้บริการ พ.ศ. ....
เป็นร่างกฎหมายที่อาศัยฐานอำนาจตามมาตรา 116 กำหนดให้ผู้ได้รับใบอนุญาตต้องจัดให้มีการประกันความเสียหายที่เกิดขึ้นแก่ชีวิตและร่างกายของผู้โดยสารและผู้ใช้บริการ ซึ่งเป็นหลักประกันในการเยียวยาความเสียหายอันเกิดจากการประกอบกิจการขนส่งทางราง และเพื่อเสริมสร้างความมั่นคงด้านความปลอดภัยและความเชื่อมั่นของประชาชนผู้ใช้บริการ

หลังจากมีการเปิดรับฟังความเห็นแล้ว นำความเห็นที่ได้รับมาประกอบการจัดทำร่างกฎหมายลำดับรอง และนำเข้าสู่การพิจารณาของคณะกรรมการนโยบายการขนส่งทางราง ให้ความเห็นชอบในหลักการต่อไป

2. ร่างที่อยู่ระหว่างการรับฟังความคิดเห็นของประชาชน จำนวน 2 ร่าง (ระหว่างวันที่ 20 ก.พ.69 – 8 มี.ค.69) ได้แก่

ร่างกฎกระทรวงว่าด้วยหลักเกณฑ์ วิธีการ และเงื่อนไขการเชื่อมต่อรางหรือทางเฉพาะ เพื่อการขนส่งทางรางร่วมกัน พ.ศ. ....
เป็นร่างกฎหมายที่อาศัยฐานอำนาจมาตรา 59 วรรคสอง กำหนดขั้นตอนและวิธีการสำหรับการขอเชื่อมต่อรางหรือทางเฉพาะ โดยที่เจ้าของรางหรือทางเฉพาะนั้นจะต้องปฏิบัติต่อผู้ขอเชื่อมต่อทุกรายอย่างเป็นธรรม สมเหตุสมผล และไม่เลือกปฏิบัติ

ร่างระเบียบกรมการขนส่งทางราง ว่าด้วยเครื่องหมายแสดงแนวเขตระบบรถขนส่งทางรางและเขตปลอดภัยระบบรถขนส่งทางราง พ.ศ. ....
เป็นร่างกฎหมายที่อาศัยฐานอำนาจมาตรา 26 วรรคสี่ กำหนดให้เจ้าของโครงการจัดทำและแสดงเครื่องหมายแสดงแนวเขตระบบรถขนส่งทางรางและเขตปลอดภัยระบบรถขนส่งทางราง เพื่อประโยชน์ในการบำรุงรักษาและความปลอดภัยของการขนส่งทางราง ตลอดจนความปลอดภัยของบุคคลซึ่งอยู่ในระบบการขนส่งทางราง

3. ร่างกฎหมายที่คาดว่าจะนำเข้ารับฟังความคิดเห็นของประชาชน ก่อนวันที่ พ.ร.บ.การขนส่งทางรางฯ จะมีผลใช้บังคับ (27 มี.ค.69) จำนวน 4 ร่าง ได้แก่

ร่างกฎกระทรวงว่าด้วยหลักเกณฑ์ วิธีการ และเงื่อนไขการขอรับใบอนุญาต การออกใบอนุญาตและการขอต่ออายุใบอนุญาตผู้ประจำหน้าที่ พ.ศ. ….
เป็นร่างกฎหมายที่อาศัยฐานอำนาจมาตรา 94 วรรคสาม และมาตรา 98 เพื่อกำหนดเงื่อนไขในการขอรับใบอนุญาตผู้ประจำหน้าที่ รวมถึงขั้นตอนและวิธีการในการขอรับใบอนุญาต การออกใบอนุญาต รวมถึงการต่ออายุใบอนุญาตด้วย

ร่างกฎกระทรวงว่าด้วยหลักเกณฑ์และเงื่อนไขการกำหนดเขตระบบรถขนส่งทางรางและเขตปลอดภัยระบบรถขนส่งทางราง  พ.ศ. ….
เป็นร่างกฎหมายที่อาศัยฐานอำนาจมาตรา 26 วรรคหนึ่ง ที่กำหนดให้เจ้าของโครงการจะต้องกำหนดเขตระบบการขนส่งทางรางและเขตปลอดภัยระบบรถขนส่งทางราง เพื่อประโยชน์ในการบำรุงรักษาและความปลอดภัย
ของการขนส่งทางราง ตลอดจนความปลอดภัยของบุคคลซึ่งอยู่ในระบบการขนส่งทางราง สภาพพื้นที่ 
และสภาพแวดล้อม ตามหลักวิศวกรรมหรือมาตรฐานความปลอดภัยที่เกี่ยวข้อง

ร่างประกาศคณะกรรมการนโยบายการขนส่งทางราง เรื่อง การกำหนดประเภทของบุคคลที่ได้รับการยกเว้นหรือได้รับการลดหย่อนค่าโดยสาร กรณีรถขนส่งทางรางในเขตเมือง พ.ศ. ....
เป็นร่างกฎหมายที่อาศัยฐานอำนาจมาตรา 9 (5) ,มาตรา 55 และมาตรา 58 ที่กำหนดประเภทของบุคคลบางกลุ่ม ให้ได้รับการยกเว้น หรือลดหย่อนค่าโดยสาร สำหรับการโดยสารรถขนส่งทางรางในเขตเมือง

ร่างประกาศคณะกรรมการนโยบายการขนส่งทางราง เรื่อง หลักเกณฑ์และวิธีการคำนวณอัตราขั้นสูงของค่าโดยสาร กรณีรถขนส่งทางรางในเขตเมือง พ.ศ. ....
เป็นร่างกฎหมายที่อาศัยฐานอำนาจมาตรา 9 (6) และมาตรา 56 วรรคหนึ่ง กำหนดวิธีการคำนวณอัตราค่าโดยสารขั้นสูง สำหรับรถขนส่งทางรางในเขตเมือง เพื่อคุ้มครองไม่ให้ประชาชนต้องรับภาระที่หนักเกินสมควร

ทั้งนี้การรับฟังความคิดเห็นของประชาชนของกรมฯ จะเปิดให้หน่วยงานต่าง ๆ หรือประชาชน ร่วมแสดงความคิดเห็นหรือให้ข้อเสนอแนะ ผ่านระบบกลางทางกฎหมาย www.law.go.th และเว็บไซต์ของกรมการขนส่งทางราง www.drt.go.th

การรับฟังความคิดเห็นของประชาชนเกี่ยวกับร่างกฎหมายลำดับรองตาม พ.ร.บ.การขนส่งทางรางฯ นี้จะส่งผลให้การบังคับใช้ พ.ร.บ.การขนส่งทางรางฯ ที่จะมีขึ้นในวันที่ 27 มีนาคม 2569 นี้ มีประสิทธิภาพ และครอบคลุมขั้นตอนการกำกับดูแลระบบขนส่งทางรางให้มียิ่งขึ้น รวมทั้งการขับเคลื่อน พ.ร.บ.การขนส่งทางรางฯ ให้มีแนวทางการดำเนินการของทุกภาคส่วนที่เป็นไปในทิศทางเดียวกัน