สถาบันวิจัยประชากรและสังคม มหาวิทยาลัยมหิดล ระบุว่า ปี 2555 ประเทศไทยมีประชากรที่มีอายุตั้งแต่ 65 ปีขึ้นไปมากถึง 12.59% โดยสัดส่วนผู้สูงอายุเพิ่มขึ้นจาก 7 ล้านคน ในปี 2550 มาเป็น 7.5 ล้านคน ในปี 2553 และคาดว่าจะเพิ่มเป็น 14.5 ล้านคนหรือมีสัดส่วน 20% ในปี 2568
ที่ผ่านมา จึงมีผู้ที่สนใจทำตลาดโดยตรงกับกลุ่มผู้สูงอายุในเมืองไทย โดยเฉพาะกลุ่มสุขภาพ ดังที่ "สยามธุรกิจ" ได้นำเสนอมาอย่างต่อเนื่อง อาทิ บริการพิเศษต่างๆ จากทางโรงพยาบาล ที่คิดค้นมาเพื่อกลุ่มผู้สูงอายุโดยเฉพาะ เช่นเดียวกับกลุ่มธุรกิจประกันชีวิต ซึ่งมีการออกแคมเปญพิเศษสำหรับกลุ่มคนเหล่านี้ จนทำให้สมรภูมิการแข่งขันร้อนแรงขึ้นทุกขณะ
นายทวีศักดิ์ สีทองสุรนภา ประธานและกรรมการผู้จัดการ บริษัท เอไซ (ประเทศไทย) มาร์เก็ตติ้ง จำกัด กล่าวกับ "สยามธุรกิจ" ว่า การก้าวสู่สังคมผู้สูงอายุเป็นไปในทิศทางเดียวกันในหลายประเทศทั่วโลก อาทิ ญี่ปุ่น ซึ่งมีสัดส่วนประชากรผู้สูงอายุมากกว่า 20% โดยกลุ่มนี้เป็นกลุ่มที่มีกำลังซื้อสูงมาก และต้องการ ใช้ชีวิตหลังเกษียณด้วยการท่องเที่ยว หรือการพำนักระยะยาวในพื้นที่ที่มีอากาศบริสุทธิ์ มีสภาพแวดล้อมที่ดี ทั้งด้านสถานที่และสังคมรอบข้าง รวมทั้งมีบริการด้านสุขภาพที่มีมาตรฐาน ซึ่งเมืองไทยมีความพร้อมทุกด้านในเรื่องเหล่านี้ เรื่องของผู้สูงอายุจึงถือเป็นอีกหนึ่งในโอกาสของการท่องเที่ยวเชิงสุขภาพ หรือการขึ้นสู่ศูนย์กลางทางด้านสุขภาพในอาเซียน (Medical Hub)
+ Mobile Marketing ยังหันมอง
แม้ในทางการตลาดจะพบว่ากลุ่มคนรุ่นใหม่ Gen Y (อายุน้อยกว่า 32 ปี) เป็นกลุ่มหลักที่นักการตลาดควรให้ความสนใจในการทำการตลาดผ่านโทรศัพท์มือถือ แต่อีกด้านหนึ่งกลับพบว่ากลุ่มผู้สูงอายุ เป็นกลุ่มที่หันมาใช้โทรศัพท์มือถือมากขึ้นอย่างมีนัย กล่าวคือ เป็นกลุ่มที่หันมาใช้สื่อสังคมออนไลน์ เพื่อติดต่อสื่อสารกับลูกหลาน โดยเฉพาะ LINE ซึ่งมีความนิยมมากเป็นพิเศษ
หากถามว่า Mobile Marketing พร้อมหรือยังสำหรับตลาดผู้สูงอายุ นางสาวกิรณา ชีวชื่น รองผู้อำนวยการสายงานไวร์เลสคอนเทนต์ และแอพพลิเคชั่น TRUE MOVE กล่าวว่า ผู้สูงอายุเป็นกลุ่มที่มีความเคลื่อนไหวทางการตลาดสูงในหลายประเทศ อาทิ สหรัฐอเมริกา เกาหลีใต้ หรือญี่ปุ่น เป็นต้น กลุ่มคนเหล่านี้มีการจับจ่ายซื้อของผ่านออนไลน์ในปริมาณสูง ส่วนกลุ่มคนอายุ 50-60 ปีในเมืองไทย ก็เป็นกลุ่มที่นิยมใช้บริการการสั่งซื้อสินค้าผ่านคอลเซ็นเตอร์ของ True Select โดยกลุ่มคนเหล่านี้เป็นกลุ่มเดียวกับผู้ใหญ่ที่ใช้แอพพลิเคชั่น LINE ส่วนเครื่องมือที่นิยมมากที่สุดคือแท็บเล็ต เนื่องจากมีขนาดหน้าจอใหญ่
นายชัยยศ จิรบวรกุล รองประธานเจ้าหน้าที่บริหารกลุ่มลูกค้า DTAC กล่าวว่า ผู้สูงอายุเริ่มเข้ามามีบทบาทมากในการใช้บริการโทรศัพท์มือถือ โดยเป็นกลุ่มที่มีข้อสงสัยผ่านคอลเซ็นเตอร์ในประเด็นต่างๆ อย่างต่อเนื่อง อีกทั้งยังเป็นกลุ่มที่มีกำลังซื้อสูง ส่วนวัตถุประสงค์ในการใช้อินเตอร์เน็ตผ่านเครื่องมือสื่อสาร คือการติดต่อสื่อสารกับลูกหลาน ดังนั้น กลุ่มสินค้าและบริการต่างๆ ที่เคยคิดว่า การทำตลาดผ่านโทรศัพท์มือถือเป็นเรื่องของกลุ่มคนรุ่นใหม่ อาจจะต้องทบทวนประเด็นเหล่านี้ด้วย
+ ย้ำคนสูงวัยชอบ LINE กับลูกหลาน
นายปรัธนา ลีลพนัง ผู้ช่วยกรรมการผู้อำนวยการอาวุโส ส่วนงานผลิตดิจิตอล AIS กล่าวกับ "สยามธุรกิจ" ว่า กลุ่มผู้สูงอายุที่ใช้บริการเครือข่าย AIS อาจจะยังไม่สามารถแบ่งแยกได้อย่างชัดเจน แต่คาดการณ์ได้ว่ามีอัตราเติบโตขึ้น โดยเป็นกลุ่มที่เข้ามาใช้บริการอินเตอร์เน็ตผ่านมือถือเพิ่มขึ้น 50% ในปีนี้
พฤติกรรมของกลุ่มผู้สูงอายุ คือมีการติดตามสื่อหลักอย่างทีวี โดยติดตามรายการละครเป็นส่วนใหญ่ ขณะที่ช่องทางสื่อสังคมออนไลน์ มีการใช้ LINE มากที่สุด บางส่วนมีการใช้ Facebook และติดตามข่าวสารข้อมูลผ่านทางเว็บไซต์ และนี่ก็ถือเป็นอีกโอกาสทางการตลาด
นายปรัธนา กล่าวเสริมว่า ปัจจุบัน AIS ทำตลาดผ่าน Mobile Marketing ใน 2 ลักษณะ ประกอบด้วยการนำแบรนด์หรือ ข้อมูลข่าวสารกระจายไปยังช่องทางเว็บไซต์หรือสื่อสัมคมออนไลน์ และการที่แบรนด์ สินค้าต่างๆ เข้ามาใช้พื้นที่ผ่านเครือข่ายของ AIS โดยรูปแบบที่นิยม คือ การสื่อสารที่ต้องการการตอบโต้จากลูกค้า เช่น แคม-เปญส่งรหัสลุ้นโชค ซึ่งในส่วนนี้ มียอดการใช้บริการจากแบรนด์ ต่างๆ เติบโตขึ้น 100% ขณะที่การตลาดผ่าน SMS ถือเป็นรูปแบบที่ยังไม่เสื่อมความนิยม แม้จะมีผู้ใช้งาน SMS น้อยลง แต่สินค้าและบริการยังนิยมส่งข้อมูลข่าวสารและสิทธิพิเศษผ่านช่องทางนี้ เนื่องจากสามารถส่งข้อมูลถึงตัวผู้บริโภคได้โดยตรง
+ ออนไลน์เฮรับนักช็อปรุ่นใหญ่
นักช็อปออนไลน์อายุ 41 ปีขึ้นไป เป็นกลุ่มที่มีจำนวนเพิ่มขึ้นในช่วง 3 ปีที่ผ่านมา โดยจากการเก็บข้อมูลของเว็บไซต์ Rakuten Tarad.com พบว่า ยอดขายจากผู้ใช้ที่มีอายุมากกว่า 41 ปี เพิ่มขึ้นจาก 19% ในปี 2010 เป็น 27% ในช่วงครึ่งปีแรกของปี 2013 โดยผู้ใช้กลุ่มนี้แบ่งเป็นอายุ 41-50 ปี จำนวน 18% และอายุ 51 ปีขึ้นไป 7%
นายภาวุธ พงษ์วิทยภานุ ผู้ก่อตั้งและกรรมการผู้จัดการราคูเท็น ตลาดดอทคอม กล่าวว่า การเพิ่มขึ้นของกลุ่มผู้ใช้อายุมากนี้เป็นผลมาจากการเข้าถึงอินเตอร์เน็ตผ่านเครือข่าย 3G ด้วยอุปกรณ์พกพาโดยเฉพาะแท็บเล็ตซึ่งลูกหลานมักซื้อให้เพื่อให้ติดต่อสื่อสารกันผ่านโปรแกรมต่างๆ
ด้านพฤติกรรมของผู้บริโภคกลุ่มนี้ ถือว่าเป็นกลุ่มที่มีกำลังซื้อสูง โดยให้ความสนใจสินค้าในกลุ่มสุขภาพ เช่น อาหารเสริม เครื่องสำอางและแกดเจ็ต
อย่างไรก็ตาม ยังคงมีอุปสรรคอยู่บ้างนั่นคือ ผู้บริโภคกลุ่มนี้จะมีความระวังตัวในการซื้อของออนไลน์มากกว่าคนรุ่นใหม่ ดังนั้นผู้ประกอบการร้านค้าออนไลน์จะต้องหาวิธีกระตุ้นให้นักช็อปกลุ่มนี้ทำการซื้อครั้งแรกให้ได้
+ สูงอายุตลาดแห่งอนาคตโลก
ข้อมูลจากศูนย์บริการข้อมูลธุรกิจไทยในจีน โดยเว็บไซต์ Taobao.com และบริษัท CTR เผยร่วมกัน พบว่า ตั้งแต่ปี 2553 ยอดขายของสินค้าที่ผู้สูงอายุบริโภคเติบโตร้อยละ 500 ต่อปีโดยเฉพาะเสื้อผ้าที่ทำด้วยหนังสัตว์ กางเกง และรองเท้าการกีฬา เป็นต้น ดร.โจว เตี้ยนคุน ผู้เชี่ยวชาญด้านเศรษฐกิจและลอจิสติกส์ของจีน แสดงความคิดเห็นว่า ปัจจุบันผู้ดำเนินการซื้อสินค้าสำหรับผู้สูงอายุบริโภคทาง E-commerce ส่วนใหญ่ยังเป็นวัยรุ่น ซึ่งคาดว่าสาเหตุที่ผู้สูงอายุยังไม่นิยมซื้อของออนไลน์ เนื่องจากปัจจุบัน ยังไม่มีรูปแบบการซื้อขายที่เหมาะสมและสะดวกสำหรับผู้สูงอายุ
แม้ว่าการซื้อของออนไลน์ยังเป็นรูปแบบการบริโภคใหม่สำหรับผู้บริโภคผู้สูงอายุ แต่ปัจจุบันก็ได้รับความนิยมมากขึ้นในกลุ่มผู้บริโภคผู้สูงอายุ จากสถิติของเว็บไซต์ Taobao.com ปัจจุบันเว็บไซต์ Taobao.com มีผู้ลงทะเบียนที่มีอายุ 50 ปีขึ้นไปจำนวน 1.75 ล้านคน แม้ยังมีจำนวนไม่มากเมื่อเทียบกับวัยรุ่น แต่ก็มีแนวโน้มเพิ่มสูงขึ้นอย่างต่อเนื่อง
ทั้งนี้ ดร.โจว ชี้ว่า ตลาดผู้สูงอายุเป็นกลุ่มที่น่าจับตามอง และจะมีศักยภาพการเติบโตที่สูงมากในอนาคต
ด้านสถาบันวิจัยประชากรและสังคม มหาวิทยาลัยมหิดล ยังมีการสำรวจพบว่า ไทยมีสัดส่วนประชากรผู้สูงอายุ 12% ของประชากรทั้งหมด โดยมีจำนวนผู้สูงอายุ 60 ปีขึ้นไป กว่า 8.1 ล้านคน และอายุ 80 ปีขึ้นไป ประมาณ 8 แสนคน ทั้งนี้เนื่องจากจำนวนเด็กเกิดใหม่ลดลง ส่วนลาวมีสัดส่วนของประชากรในวัยเด็กสูงสุดในอาเซียน (38% จากประชากรทั้งหมด) ขณะที่สิงคโปร์ มีสัดส่วนประชากรวัยแรงงานสูงที่สุดในอาเซียน (74% ของจำนวนประชากร)
โดยปัจจุบันประเทศไทยมีสัดส่วนประชากรผู้สูงอายุมากที่สุดในอาเซียน รองลงมาคือ สิงคโปร์ เวียดนาม และอินโดนีเซีย